Gdy pierwszy raz przygotowałem wegańskie leczo z ciecierzycą i cukinią, miałem w lodówce tylko kilka warzyw i puszkę cieciorki. Mimo że nie planowałem nic spektakularnego, efekt przerósł moje oczekiwania – głęboki smak, kremowa konsystencja i łagodna pikantność sprawiły, że danie zyskało status weekendowego klasyka. Od tamtego dnia modyfikuję je regularnie, w zależności od sezonu i nastroju, ale jedno pozostaje niezmienne: sycące, roślinne leczo z ciecierzycy zawsze znika z talerza jako pierwsze.
Czym jest leczo z ciecierzycą i cukinią – tradycja w nowoczesnym wydaniu
Leczo wywodzi się z kuchni węgierskiej i pierwotnie było daniem pasterskim, opartym na papryce, cebuli i boczku. W wersji wegańskiej i wzbogaconej o ciecierzycę, zachowuje swoje korzenie, ale nabiera nowoczesnego charakteru – zdrowia, aromatu i wartości odżywczych. Leczo z ciecierzycy to nie tylko smaczne, ale i doskonale zbilansowane danie jednogarnkowe. Bogate w błonnik, witaminy i, co kluczowe na diecie roślinnej – pełnowartościowe białko roślinne.
Ciecierzyca, znana również jako cieciorka, to strączkowe bogactwo – łatwo dostępna w puszkach, tania i niezwykle uniwersalna. Dodana do potrawy nie tylko nasyci, ale i wprowadzi przyjemny orzechowy posmak. Z kolei cukinia i papryka wnoszą świeżość, lekkość i warzywną soczystość. Wszystko to dopełnia przecier pomidorowy i aromatyczna mieszanka przypraw.
Idealne leczo z ciecierzycą powinno być gęste, intensywne w smaku, a jednocześnie lekkostrawne. To danie, które łączy wygodę przygotowania z kulinarną przyjemnością.
Składniki na 4–6 porcji
Podstawowa wersja leczo z ciecierzycy i cukinii:
– 2 średnie cebule
– 4 ząbki czosnku
– 2 średnie cukinie (ok. 500–600 g)
– 2 czerwone papryki
– 1 zielona papryka
– 1 żółta papryka (opcjonalnie)
– 1 puszka ciecierzycy (ok. 240 g po odsączeniu)
– 500 ml passaty pomidorowej (lub drobno krojonych pomidorów z puszki)
– 1 łyżka koncentratu pomidorowego
– 2 łyżki oliwy z oliwek lub oleju rzepakowego
– 1 łyżeczka wędzonej papryki
– 1 łyżeczka słodkiej papryki
– ½ łyżeczki ostrej papryki (lub do smaku)
– 1 łyżeczka suszonego oregano
– ½ łyżeczki kuminu (opcjonalnie)
– Sól i świeżo mielony czarny pieprz – do smaku
– 100–150 ml wody (jeśli potrzeba rozrzedzenia)
Dodatki opcjonalne:
– 1 marchewka – starta na dużych oczkach
– 1 różyczka brokuła – podgotowana i dodana pod koniec duszenia
– Świeża natka pietruszki do posypania
Przygotowanie krok po kroku
1. Przygotowanie składników
Zacznij od przygotowania wszystkich warzyw. Cebule obierz i posiekaj w drobną kostkę. Czosnek również obierz i posiekaj lub przeciśnij przez praskę.
Papryki oczyść z gniazd nasiennych i pokrój w szerokie paski lub dużą kostkę – w zależności od preferencji. Cukinię umyj, odetnij końcówki, a następnie pokrój w półtalarki o grubości około 5–7 mm. Jeśli chcesz, możesz ją wcześniej wydrążyć z nadmiaru pestek – jednak młode cukinie nie wymagają tego kroku.
Ciecierzycę odcedź z zalewy i przepłucz pod zimną wodą – dzięki temu pozbędziesz się nadmiaru sodu i ewentualnie metalicznego posmaku.
2. Podsmażanie cebuli i czosnku
W dużym garnku o grubym dnie (świetnie sprawdza się garnek żeliwny lub głęboka patelnia typu sauté pan) rozgrzej oliwę z oliwek. Wrzuć posiekaną cebulę i smaż przez około 5 minut, aż się zeszkli i zacznie lekko karmelizować – to pogłębi smak całego dania.
Dodaj czosnek i smaż jeszcze 1–2 minuty na średnim ogniu, cały czas mieszając, aby wydobyć z niego aromat, ale nie przypalić.
3. Dodawanie przypraw – budowanie smaku
Na tym etapie dodaj przyprawy: wędzoną paprykę, słodką i ostrą paprykę, oregano i kumin. Podsmaż je chwilę z cebulą i czosnkiem – około 30 sekund do minuty. Podprażenie suchych przypraw w tłuszczu wydobędzie z nich pełnię aromatu.
4. Warzywa – czas na cukinię i paprykę
Dodaj do garnka pokrojoną paprykę. Mieszaj dokładnie, aby równomiernie pokryć ją przyprawami i tłuszczem. Smaż przez 5 minut, co jakiś czas mieszając.
Następnie dodaj cukinię i ewentualnie startą marchewkę. Smaż kolejne 5–7 minut, aż warzywa lekko zmiękną, ale nadal zachowają swoją strukturę. Leczo nie powinno być papką – dobrze, gdy cukinia jest lekko jędrna.
5. Dodanie ciecierzycy i pomidorów
Dodaj odsączoną ciecierzycę oraz koncentrat pomidorowy i dokładnie rozmieszaj. Smaż wszystko przez 2–3 minuty, aby składniki się połączyły.
Zalej danie passatą pomidorową. W razie potrzeby dodaj odrobinę wody, aby osiągnąć pożądaną gęstość (leczo z ciecierzycy powinno być gęste, ale nie suche). Dopraw solą, pieprzem, a jeśli lubisz – odrobiną cukru trzcinowego do zbalansowania kwasowości pomidorów.
6. Duszenie i redukcja
Przykryj garnek i zmniejsz ogień do niskiego. Duś leczo przez 20–25 minut, co jakiś czas mieszając. Gdy warzywa będą miękkie, a smaki się połączą, zdejmij pokrywkę i gotuj kolejne 5–10 minut bez przykrycia, aby potrawa lekko się zredukowała i zgęstniała.
Jeśli chcesz dodać brokuły, zrób to 5 minut przed końcem duszenia – dzięki temu pozostaną zielone i chrupiące.
7. Finalne doprawienie i podanie
Sprawdź smak i ewentualnie dopraw solą, pieprzem lub dodatkową wędzoną papryką. Na koniec posyp świeżą natką pietruszki lub kolendrą.
Leczo najlepiej smakuje po odstawieniu na kilka godzin – wszystkie składniki lepiej się przegryzą. Idealne jako danie samodzielne, ale świetnie komponuje się też z kaszą jaglaną, ryżem basmati, chlebem na zakwasie lub nawet makaronem.
Warianty i wskazówki
Zamienniki i dodatki
– Możesz użyć suchej ciecierzycy – wystarczy dzień wcześniej ją namoczyć (min. 8 godzin), a następnie ugotować do miękkości (ok. 40–50 min). W tej wersji danie zyska jeszcze więcej białka i głębi smaku.
– Dobrze sprawdza się też papryka pomarańczowa, bakłażan (wcześniej podsmażony), a nawet dynia piżmowa.
– Aby podkręcić białko i kremowość, można dodać 2 łyżki niesłodzonego mleka kokosowego pod koniec duszenia.
Techniki kulinarne
– Staraj się nie rozgotować warzyw – to klucz do lekkości dania. Lekko chrupiąca cukinia i jędrna papryka zapewniają przyjemny kontrast tekstur.
– Wędzona papryka dodaje charakterystycznego, ogniskowego posmaku. Jeśli jej nie masz, można dodać kroplę wegańskiego sosu Worcestershire lub odrobinę pasty miso.
– Leczo z ciecierzycą można też zamrozić – dobrze znosi chłodzenie i przechowywanie nawet przez 2–3 miesiące.
Podsumowanie
Wegańskie leczo z ciecierzycą i cukinią to danie nie tylko proste w przygotowaniu, ale też pożywne, ekonomiczne i elastyczne. Dzięki zawartości białka roślinnego z cieciorki, błonnika z warzyw i złożonych aromatów przypraw, syci na długo i dostarcza potrzebnych mikroelementów. Jest to idealna opcja zarówno na codzienny obiad, jak i komfortowy posiłek na weekend.
Zachęcam do eksperymentowania – dodania sezonowych warzyw, zmiany przypraw, albo wzbogacenia dania o pełnoziarniste dodatki. Leczo z ciecierzycy daje ogromną przestrzeń dla własnych interpretacji i nigdy się nie nudzi. Smacznego!