Mango to egzotyczny owoc, który nie przestaje zadziwiać – kremowa konsystencja, słodko-kwaskowaty posmak i soczystość sprawiają, że przenika do kuchni na całym świecie. Raz na wakacjach w Tajlandii dostałem miskę ryżu na słodko z mango – nic szczególnego, a jednak niesamowicie zapadło mi w pamięć. Prosty, ale genialny przepis. Od tamtego dnia mango przestało być dla mnie tylko dodatkiem – stało się składnikiem głównym. I doszedłem do wniosku: skoro mango ma tak wiele do zaoferowania, to dlaczego nie wykorzystać go dosłownie do ostatniej pestki?
Mango – owoc o wielu obliczach i wartościach
Mango (Mangifera indica) to owoc pochodzący z południowej Azji, gdzie uprawiano je już ponad 4 tysiące lat temu. Z czasem rozprzestrzeniło się na cały świat, od Ameryki Środkowej po Afrykę i Australię. To jeden z najczęściej spożywanych owoców tropikalnych – zresztą nie bez powodu. Mango zawiera ogromne ilości witaminy C, A i E oraz błonnika pokarmowego. Jest także źródłem galusanów – związków fenolowych o silnym działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym.
Cechuje się też bardzo niskim indeksem glikemicznym, co czyni go idealnym składnikiem dla osób dbających o dietę. W kuchni mango odnajduje się zarówno w deserach, daniach wytrawnych, jak i napojach. Co więcej – można wykorzystać każdą jego część, nawet pestkę, o czym piszę w dalszej części.
Jak wykorzystać mango w kuchni – krok po kroku
1. Mango lassi – indyjski klasyk
Lassi to klasyczny indyjski napój na bazie jogurtu. Wersja z mango to kwintesencja orzeźwienia i doskonały sposób na zużycie przejrzałych owoców.
Składniki:
– 1 dojrzałe mango
– 200 ml jogurtu naturalnego
– 50 ml mleka (opcjonalnie roślinne)
– 1–2 łyżki miodu lub syropu klonowego
– Szczypta kardamonu (opcjonalnie)
– Kostki lodu
Przygotowanie:
1. Mango obierz, oddziel od pestki i pokrój w kostkę.
2. Zmiksuj mango z jogurtem, mlekiem, miodem i kardamonem.
3. Dodaj kilka kostek lodu i miksuj jeszcze chwilę.
4. Podawaj natychmiast, schłodzony.
2. Pikantna salsa z mango do mięs i nachos
To świetne rozwiązanie dla przełamania smaku grillowanych potraw. Mango w połączeniu z chilli i limonką tworzy balans słodyczy i ostrości.
Składniki:
– 1 mango
– ½ czerwonej cebuli
– 1 mała papryczka chilli (np. jalapeño)
– Sok z 1 limonki
– Garść świeżej kolendry
– Sól do smaku
Przygotowanie:
1. Mango obierz i drobno posiekaj.
2. Cebulę, chilli i kolendrę posiekaj bardzo drobno.
3. Wymieszaj wszystkie składniki w misce, dodaj sok z limonki i sól.
4. Odstaw do lodówki na minimum 30 minut przed podaniem.
3. Mango chutney – słodko-ostry dodatek do curry i serów
Chutney to przetwór, który pozwala wydłużyć życie mango i wykorzystać owoce, które nie są już idealnie świeże.
Składniki:
– 2 duże mango
– ½ cebuli
– 2 ząbki czosnku
– 1 łyżka startego imbiru
– 1/3 szklanki octu jabłkowego
– ½ szklanki cukru trzcinowego
– 1 łyżeczka ziaren gorczycy
– Szczypta goździków, cynamonu i kurkumy
– Sól do smaku
Przygotowanie:
1. Mango obierz i pokrój w kostkę.
2. Cebulę, czosnek i imbir zeszklij w rondelku.
3. Dodaj mango, przyprawy, ocet i cukier.
4. Gotuj na małym ogniu przez ok. 40 minut, mieszając od czasu do czasu.
5. Gorący chutney przełóż do wyparzonych słoików i zakręć.
4. Ciasto jogurtowe z mango – bez miksera
Zaskakująco proste, a efektowne ciasto. Idealne do kawy lub jako lekki deser.
Składniki:
– 2 jajka
– 1 szklanka jogurtu naturalnego
– ½ szklanki oleju roślinnego
– 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
– ¾ szklanki cukru
– 2 szklanki mąki pszennej
– 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia
– 1 duże mango
Przygotowanie:
1. Mango obierz i pokrój w cienkie plasterki.
2. W dużej misce wymieszaj jajka, jogurt, olej, wanilię i cukier.
3. Dodaj przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia.
4. Wylej ciasto do formy (keksówki lub tortownicy).
5. Na wierzchu ułóż plasterki mango.
6. Piecz w 180°C przez 40–45 minut (do suchego patyczka).
5. Lody z mango – tylko 3 składniki
Bez maszynki, bez jajek, bez mieszania – lody z mango zrobisz w blenderze.
Składniki:
– 2 dojrzałe mango
– 200 ml mleka kokosowego (pełnotłustego)
– 1–2 łyżki syropu z agawy lub cukru pudru
Przygotowanie:
1. Mango obierz i pokrój w kostkę. Zamroź na min. 5 godzin.
2. Zmiksuj z mlekiem kokosowym i dosłódź do smaku.
3. Przełóż masę lodową do pojemnika i wstaw do zamrażarki na minimum 3 godziny.
4. Przed podaniem odstaw na 5 minut w temperaturze pokojowej.
Jak jeszcze można wykorzystać mango?
Smażenie i pieczenie
Mango można również smażyć i piec, choć wymaga to odpowiedniego doboru stopnia dojrzałości. Lekko niedojrzałe mango zachowuje swoją strukturę i nie zamienia się w papkę. Świetnie nadaje się do:
– smażenia na maśle z odrobiną cukru i wanilii – jako topping do deserów;
– pieczenia w formie dodatku do mięs (np. kurczaka tandoori);
– grillowania w plastrach z miodem i limonką.
Można też przygotować mango jako składnik nadzienia do pieczonych pierożków lub ciasta filo – z serem ricotta i orzechami.
Zamrażanie i przechowywanie
Mango bardzo dobrze się mrozi, zwłaszcza w formie kostek. Przed zamrożeniem warto je obrać i pokroić – ułatwi to późniejsze użycie.
Najlepszą metodą przechowywania świeżego mango jest trzymanie go w temperaturze pokojowej do momentu całkowitego dojrzewania (miękkie przy nacisku, intensywny zapach przy ogonku), następnie należy włożyć je do lodówki, gdzie zachowa świeżość przez około 4–5 dni.
Często dostępne są także mrożone mieszanki mango, dobre do koktajli i lodów. Z mango można też przygotować przeciery i wekować je w słoikach.
Mango aż do pestki – co zrobić z resztą?
Po obraniu mango zostaje nam spora pestka – niestety niejadalna, ale… nie bezużyteczna.
– Można ją wykorzystać do aromatyzowania potraw: wystarczy opłukać pestkę, wysuszyć i wrzucać do gotującego się curry, by nadała mu słodko-drzewny aromat.
– Suszone pestki mango bywają mielone w Indiach (tworząc proszek amchur, choć klasycznie robi się go z suszonych skórek i miąższu) i stosowane jako przyprawa.
– Pestkę można zasadzić i hodować mango w doniczce – co prawda owoców nie doczekamy się łatwo, ale to ciekawa roślina doniczkowa.
Podsumowanie
Mango to jedno z najbardziej uniwersalnych i aromatycznych owoców, jakie można trzymać w kuchni. Można je jeść na surowo, miksować, piec, smażyć, mrozić. Każda część owocu – od miąższu po pestkę – może znaleźć zastosowanie, jeśli tylko dobrze ją wykorzystać. Zachęcam do kulinarnego eksperymentowania – mango daje niesamowite możliwości w słodkich i wytrawnych potrawach, orzeźwiających napojach i dżemach. Niech żadna część się nie zmarnuje – smak i kreatywność idą w parze.


